Najczęściej zadawane pytania

Opiekun może przypominać o lekach i pomagać w ich przyjmowaniu zgodnie z zaleceniami lekarza oraz ustaleniami z rodziną. Nie zmienia samodzielnie dawek ani nie wprowadza nowych leków. W razie wątpliwości kontaktuje się z lekarzem lub farmaceutą.

Pomocny jest tygodniowy organizer na leki przygotowany zgodnie z zaleceniami oraz aktualna lista leków z godzinami przyjmowania. Pominięte dawki i niepokojące objawy opiekun zapisuje i zgłasza rodzinie lub lekarzowi.

Najważniejsze kwestie to:

• usunąć luźne dywaniki i kable,
• zadbać o dobre oświetlenie, także nocne lampki,
• zamontować poręcze i uchwyty w łazience,
• wybierać stabilne obuwie z pełną piętą,
• wstawać powoli, etapami.

Wiele zmian jest prostych i niedrogich, a znacząco zmniejsza ryzyko upadku. Jeśli Senior często się potyka lub ma zawroty głowy, warto porozmawiać o tym z lekarzem – przyczyną mogą być np. leki lub wzrok.

Zachować spokój i nie podnosić Seniora gwałtownie. Sprawdzić, czy jest przytomny i czy nie odczuwa silnego bólu. Przy urazie, bólu, utracie przytomności czy dezorientacji należy wezwać pomoc pod numerem 112. Każdy upadek warto zgłosić rodzinie i lekarzowi.

Nawet jeśli Senior twierdzi, że nic mu nie jest, trzeba go obserwować przez kolejne godziny. Warto też zastanowić się, co spowodowało upadek, i usunąć tę przyczynę.

Przede wszystkim 112 – numer alarmowy. Przy telefonie powinna być też lista kontaktów do rodziny, lekarza rodzinnego i przychodni oraz adres domu i aktualna lista leków i chorób Seniora.

Kartka z najważniejszymi informacjami powinna wisieć w widocznym miejscu, np. na lodówce. Opiekun powinien też wiedzieć, kiedy dzwonić od razu po pomoc, a kiedy najpierw do rodziny.

Osoby starsze często nie czują pragnienia. Pomaga szklanka wody zawsze w zasięgu ręki, picie przy stałych okazjach, ulubione napoje oraz zupy i owoce. Przy chorobach serca lub nerek ilość płynów powinien ustalić lekarz.

Opiekun może dyskretnie notować ilość wypitych płynów, aby zauważyć problem zawczasu. Szczególną uwagę na picie trzeba zwracać w upały i podczas infekcji.

Nagłe splątanie u osoby wcześniej zorientowanej może świadczyć o infekcji, odwodnieniu lub innym problemie zdrowotnym. Trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem, a przy objawach takich jak zaburzenia mowy, niedowład czy utrata przytomności – natychmiast wezwać 112.

Do czasu przyjazdu pomocy warto zapewnić Seniorowi spokój, obecność znajomej osoby i bezpieczne otoczenie. Nagłej dezorientacji nie należy tłumaczyć „starością” – to zawsze sygnał do działania.

Tak, to częsta część opieki. Opiekun pomaga w dotarciu na wizytę, przygotowaniu listy leków i pytań oraz w zapisaniu zaleceń, które później przekazuje rodzinie.

Dzięki obecności opiekuna Senior czuje się pewniej, a ważne informacje nie giną. Po wizycie opiekun aktualizuje listę leków i zeszyt opieki.

Warto omówić z Seniorem zasadę, że nikt z rodziny ani policji nie prosi telefonicznie o przekazanie pieniędzy obcej osobie. Po podejrzanym telefonie trzeba się rozłączyć i samemu zadzwonić do bliskich. Pomocne jest też hasło rodzinne. Próby oszustwa zgłasza się pod numer 112.

Rozmowa o oszustwach powinna odbywać się bez zawstydzania Seniora – to przestępcy ponoszą winę. Opiekun może też zwracać uwagę na nietypowe telefony i wizyty nieznajomych.

Tak, przy odpowiednim doświadczeniu. Opieka obejmuje m.in. higienę w łóżku, zmianę pozycji zgodnie z zaleceniami personelu medycznego, dbanie o skórę, posiłki i nawodnienie. Pomocne są łóżko z regulacją i materac przeciwodleżynowy.

Ważne są także rozmowa, dotyk i obecność – osoba leżąca łatwo czuje się samotna. Sprzęt pomocniczy warto dobrać po konsultacji z pielęgniarką lub lekarzem.

Przed wypisem warto poznać zalecenia lekarza, przygotować potrzebne leki i sprzęt, łóżko na odpowiedniej wysokości oraz bezpieczną drogę do łazienki. Dobrze jest też ustalić, kto będzie z Seniorem w pierwszych dniach.

Pierwsze tygodnie po szpitalu bywają najtrudniejsze, dlatego wiele rodzin decyduje się wtedy na czasową opiekę z zamieszkaniem. Opiekun powinien znać objawy, które wymagają kontaktu z lekarzem.

Najważniejsza jest regularna zmiana pozycji zgodnie z zaleceniami personelu medycznego i codzienne oglądanie skóry, zwłaszcza w miejscach ucisku. Skóra powinna być czysta i sucha, a pościel gładka. Ważne jest też nawodnienie i odżywienie. Zaczerwienienie, które nie znika po odciążeniu miejsca, trzeba zgłosić pielęgniarce lub lekarzowi.

Opiekun powinien znać zasady pierwszej pomocy przy zadławieniu – najlepiej z praktycznego kursu. Jeśli Senior kaszle skutecznie, należy zachęcać go do kaszlu. Przy braku możliwości oddychania lub mówienia trzeba natychmiast działać według zasad pierwszej pomocy i wezwać pomoc pod numer 112. Częste krztuszenie się przy jedzeniu warto zgłosić lekarzowi lub logopedzie.

Sygnałami ostrzegawczymi mogą być:

• suchość w ustach i ciemny mocz,
• osłabienie i zawroty głowy,
• dezorientacja lub senność,
• rzadkie oddawanie moczu.

W upały i podczas infekcji ryzyko rośnie. Przy niepokojących objawach należy skontaktować się z lekarzem, a przy splątaniu lub utracie przytomności wezwać pomoc.

Pomagają maty antypoślizgowe, uchwyty przy toalecie i prysznicu, podwyższona deska sedesowa i krzesełko prysznicowe. Prysznic bez progu jest bezpieczniejszy niż wanna. Ważne jest też dobre oświetlenie i ciepło w łazience. Opiekun asekuruje Seniora, ale pozwala mu wykonywać samodzielnie tyle czynności, ile może.

Tak, jeśli zalecił to lekarz i opiekun wie, jak prawidłowo wykonać pomiar. Wyniki zapisuje się z datą i godziną, a dzienniczek pokazuje lekarzowi na wizycie. Opiekun powinien wiedzieć od lekarza, jakie wartości są niepokojące i jak wtedy postępować. Nie podejmuje jednak samodzielnie decyzji o zmianie leczenia.

Opiekun mierzy temperaturę, zapisuje wynik i obserwuje inne objawy, np. kaszel, duszność czy splątanie. Dba o nawodnienie i odpoczynek Seniora oraz informuje rodzinę. Leki podaje tylko zgodnie z zaleceniami lekarza. U osób starszych infekcja może przebiegać nietypowo, więc przy pogorszeniu stanu warto szybko skontaktować się z lekarzem, a w nagłej sytuacji wezwać 112.

Pomaga karteczka lub opaska z imieniem i numerem do bliskich, aktualne zdjęcie Seniora w telefonie rodziny oraz – za jego wiedzą – lokalizator. Warto poinformować sąsiadów o sytuacji. Jeśli Senior zaginie, trzeba szybko sprawdzić najbliższą okolicę i bez zwłoki wezwać policję pod numer 112. Przy demencji liczy się każda minuta.

Ważne jest mycie zębów dwa razy dziennie, czyszczenie protez po posiłkach i obserwowanie, czy nie pojawiają się otarcia dziąseł. Szczoteczka z grubszą rączką ułatwia samodzielne mycie osobom ze słabszym chwytem. Źle dopasowana proteza może zniechęcać do jedzenia, dlatego warto regularnie odwiedzać dentystę. Opiekun przypomina i pomaga tylko w potrzebnym zakresie.

Przy niedosłuchu warto mówić twarzą do Seniora, wyraźnie i bez krzyku, ograniczając hałas w tle. Przy słabym wzroku pomaga mocne oświetlenie, kontrastowe oznaczenia i stałe miejsca dla przedmiotów. Opiekun powinien umieć obsługiwać aparat słuchowy i okulary Seniora. Regularne badania wzroku i słuchu pozwalają wcześnie zauważyć problemy.

Pomaga codzienna rozmowa, wspólne zajęcia, kontakt z bliskimi i wyjścia z domu. Opiekun zwraca uwagę na sygnały przygnębienia: wycofanie, zmiany apetytu i snu czy mówienie o byciu ciężarem. O swoich obserwacjach informuje rodzinę. Długotrwały smutek u osób starszych da się leczyć, dlatego warto porozmawiać o nim z lekarzem.